Notatki badawcze · co tydzień Zapisz się na notatki

Notatka tygodnia Nr 114 · Makro

Inflacja a realna wartość odsetek

Odsetki liczone w złotych mówią niewiele, dopóki nie porówna się ich z tempem wzrostu cen. Notatka tłumaczy, czym jest realna stopa zwrotu i dlaczego przy długim horyzoncie różnica potrafi być większa niż sam odsetek.

Agnieszka Dąbrowska

W skrócie
  1. Realny zwrot to odsetki po inflacji.
  2. Długi horyzont wzmacnia skutki wzrostu cen.
  3. Koszyk emeryta różni się od średniego.

1. Dwa sposoby liczenia tych samych odsetek

Odsetki nominalne to liczba widoczna w umowie lub na wyciągu. Odsetki realne to to, co zostaje po uwzględnieniu wzrostu cen. Jeśli ceny rosną szybciej niż oprocentowanie, to kwota na koncie rośnie, a możliwości zakupowe maleją.1 Ta różnica jest cicha, więc łatwo ją przeoczyć przez lata.

2. Trzy scenariusze

Jeśli oprocentowanie przewyższa inflację, to realna wartość oszczędności rośnie. Jeśli oba poziomy są zbliżone, to kapitał zachowuje siłę nabywczą, ale nie zyskuje. Jeśli inflacja jest wyższa, to oszczędności tracą na wartości mimo wypłacanych odsetek.2 Który scenariusz się zrealizuje, zależy od przyszłości, której nikt nie zna.

3. Dlaczego to ważne przed emeryturą

Wydatki emerytalne nie są stałe w czasie. Koszty leczenia, energii i żywności potrafią rosnąć inaczej niż przeciętny wskaźnik cen. Jeśli plan opiera się na stałej kwocie odsetek, to z czasem pokryje ona mniejszą część wydatków. Krótko mówiąc, budżet bez waloryzacji z roku na rok się kurczy.

4. Co można przeanalizować

Przydaje się coroczny przegląd: porównanie oprocentowania z odczuwalnym wzrostem własnych wydatków oraz sprawdzenie, jaka część kapitału jest powiązana z inflacją, a jaka ma stałą stawkę.3 Mieszanka obu rozwiązań może łagodzić ryzyko, choć żadna kombinacja nie usuwa go całkowicie.

  1. Siła nabywcza to ilość dóbr, którą można kupić za daną kwotę, a wskaźniki cen opisują średnią, nie własny koszyk wydatków.
  2. Scenariusze są schematyczne i nie stanowią prognozy poziomu inflacji ani oprocentowania.
  3. Powiązanie z inflacją nie gwarantuje pełnej ochrony wartości, bo zależy od konstrukcji produktu i wskaźnika.
Najnowsze notatki
  1. 117 · Makro

    Halina Wrzesińska

  2. 116 · Płatności

    Tomasz Wójcik

  3. 115 · Stopy

    Marek Zawadzki

  4. 114 · Makro

    Agnieszka Dąbrowska

  5. 113 · Makro

    Piotr Sadowski

  6. 112 · Makro

    Piotr Sadowski · Halina Wrzesińska

  7. 111 · Stopy

    Marek Zawadzki

  8. 110 · Płatności

    Halina Wrzesińska

  9. 109 · Waluty

    Katarzyna Lis

  10. 108 · Makro

    Tomasz Wójcik · Agnieszka Dąbrowska