Notatka tygodnia Nr 114 · Makro
Inflacja a realna wartość odsetek
Odsetki liczone w złotych mówią niewiele, dopóki nie porówna się ich z tempem wzrostu cen. Notatka tłumaczy, czym jest realna stopa zwrotu i dlaczego przy długim horyzoncie różnica potrafi być większa niż sam odsetek.
Agnieszka Dąbrowska
- Realny zwrot to odsetki po inflacji.
- Długi horyzont wzmacnia skutki wzrostu cen.
- Koszyk emeryta różni się od średniego.
1. Dwa sposoby liczenia tych samych odsetek
Odsetki nominalne to liczba widoczna w umowie lub na wyciągu. Odsetki realne to to, co zostaje po uwzględnieniu wzrostu cen. Jeśli ceny rosną szybciej niż oprocentowanie, to kwota na koncie rośnie, a możliwości zakupowe maleją.1 Ta różnica jest cicha, więc łatwo ją przeoczyć przez lata.
2. Trzy scenariusze
Jeśli oprocentowanie przewyższa inflację, to realna wartość oszczędności rośnie. Jeśli oba poziomy są zbliżone, to kapitał zachowuje siłę nabywczą, ale nie zyskuje. Jeśli inflacja jest wyższa, to oszczędności tracą na wartości mimo wypłacanych odsetek.2 Który scenariusz się zrealizuje, zależy od przyszłości, której nikt nie zna.
3. Dlaczego to ważne przed emeryturą
Wydatki emerytalne nie są stałe w czasie. Koszty leczenia, energii i żywności potrafią rosnąć inaczej niż przeciętny wskaźnik cen. Jeśli plan opiera się na stałej kwocie odsetek, to z czasem pokryje ona mniejszą część wydatków. Krótko mówiąc, budżet bez waloryzacji z roku na rok się kurczy.
4. Co można przeanalizować
Przydaje się coroczny przegląd: porównanie oprocentowania z odczuwalnym wzrostem własnych wydatków oraz sprawdzenie, jaka część kapitału jest powiązana z inflacją, a jaka ma stałą stawkę.3 Mieszanka obu rozwiązań może łagodzić ryzyko, choć żadna kombinacja nie usuwa go całkowicie.
Źródło: statystyki publiczne, obliczenia redakcji
Uwaga: schemat poglądowy
- Siła nabywcza to ilość dóbr, którą można kupić za daną kwotę, a wskaźniki cen opisują średnią, nie własny koszyk wydatków.
- Scenariusze są schematyczne i nie stanowią prognozy poziomu inflacji ani oprocentowania.
- Powiązanie z inflacją nie gwarantuje pełnej ochrony wartości, bo zależy od konstrukcji produktu i wskaźnika.
-
117 · Makro
Dochód pasywny to nie dochód pewny
Halina Wrzesińska
-
116 · Płatności
Rezerwa gotówkowa przed emeryturą
Tomasz Wójcik
-
115 · Stopy
Marek Zawadzki
-
114 · Makro
Inflacja a realna wartość odsetek
Agnieszka Dąbrowska
-
113 · Makro
Piotr Sadowski
-
112 · Makro
Piotr Sadowski · Halina Wrzesińska
-
111 · Stopy
Marek Zawadzki
-
110 · Płatności
Halina Wrzesińska
-
109 · Waluty
Katarzyna Lis
-
108 · Makro
IKE i IKZE w planie emerytalnym
Tomasz Wójcik · Agnieszka Dąbrowska